OverheidZZP verkiezingsupdate
In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen nemen we bij OverheidZZP elk verkiezingsprogramma onder de loep op drie punten die essentieel zijn voor zelfstandige professionals in de publieke sector:
In deze editie behandelen we de plannen van de NSC, met hun plan genaamd: ‘Zorgen voor zekerheid!’. Wat betekent hun programma voor jou als zzp’er of interim-professional (binnen de overheid)?
De toekomst van ZZP
In dit onderdeel kijken we hoe politieke partijen aankijken tegen zelfstandig ondernemerschap. Wordt zzp’erschap gestimuleerd of juist beperkt? We letten op thema’s zoals de Zelfstandigenwetgeving, schijnzelfstandigheid, minimumtarieven, verplichte verzekeringen zoals pensioen of arbeidsongeschiktheid, etc.. Dit is cruciaal voor iedereen die als zelfstandige werkt — of dat overweegt.
Nieuw Sociaal Contract (NSC) ziet het vaste contract als uitgangspunt voor een eerlijke arbeidsmarkt. Zekerheid op inkomen en toegang tot sociale regelingen moeten weer de norm worden. Minimaal zeven op de tien werkenden moet daarom een vast contract krijgen.
“Een vast contract moet de norm zijn. Een vast contract biedt zekerheid op werk en inkomen en een betere toegang tot sociale regelingen. We zorgen ervoor dat minimaal 7 op de 10 werkenden straks een vast contract heeft.” (p.8)
Tegelijk erkent NSC dat een groot deel van de beroepsbevolking flexibel of zelfstandig werkt en vaak onvoldoende beschermd is bij werkloosheid of ziekte. Daarom wil de partij dat het collectieve vangnet van regelingen als WW en WIA beschikbaar blijft voor álle werkenden, zodat niemand terugvalt op enkel de bijstand.
“Ruim 40% van de beroepsbevolking werkt als zelfstandige, uitzendkracht of met een tijdelijk contract. (…) We willen een sociaal collectief vangnet zoals WW en WIA, voor álle werkenden behouden en keren ons tegen een minimummodel waarin mensen tot de bijstand veroordeeld zijn.” (p.8)
NSC neemt de adviezen van de Commissie-Borstlap (Regulering van Werk, 2020) als basis voor hun plannen. De partij wil een nieuw sociaal contract waarin het normale dienstverband centraal staat, uitzendwerk alleen voor ‘piek en ziek’ wordt gebruikt en zelfstandigen duidelijkheid krijgen over hun positie. Fiscale en sociale regels moeten daarbij zoveel mogelijk gelijk worden getrokken om oneerlijke concurrentie te voorkomen.
“De weg naar een toekomstbestendige en eerlijke arbeidsmarkt is gewezen door de commissie Regulering van Werk (2020). (…) Dit betekent dat normale dienstverbanden de norm worden. Uitzendarbeid is uitsluitend om ‘piekte en ziekte’ op te vangen en zelfstandigen krijgen duidelijkheid over de kaders waarbinnen zij kunnen ondernemen.” (p.49)
Een belangrijk instrument dat NSC introduceert is een rechtsvermoeden van werknemerschap voor zelfstandigen met een uurtarief onder de €36. Hiermee moet schijnzelfstandigheid worden bestreden, terwijl de wet ook verduidelijkt onder welke voorwaarden iemand wél als ondernemer kan werken.
“In de wet wordt verankerd dat bij zelfstandigen die werken met een uurtarief onder €36,- sprake is van een rechtsvermoeden van werknemerschap. (…) Ook wordt in de wet verduidelijkt onder welke voorwaarden mensen kunnen werken als zelfstandig ondernemer” (p.49)
De overheid van morgen
Hoe ziet de partij de rol en omvang van de overheid in de komende jaren? Wordt de overheid groter of juist kleiner? Wordt er geïnvesteerd in digitalisering, innovatie en flexibilisering? Dit thema is relevant voor interim-professionals, beleidsmakers en consultants die via opdrachten bijdragen aan de publieke sector van de toekomst.
Voor NSC is een sterke en betrouwbare overheid een kernpunt. Ambtenaren moeten hun werk kunnen doen met goede voorwaarden en perspectief, maar de overheid mag niet afhankelijk zijn van steeds meer externen. Daarom wil NSC een stevige rem op externe inhuur en meer vaste banen in de publieke sector.
“We zetten een stevige rem op externe inhuur en nemen waar nodig flexwerkers in vaste dienst, zodat deskundigheid en ervaring binnen de overheidsorganisaties blijven.” (p.22)
Daarnaast kijkt de partij kritisch naar de omvang van de rijksoverheid. NSC wil het aantal ambtenaren en ondersteunende functies bij departementen verminderen en koppelt dat aan het terugdringen van regels en administratieve lasten. Externe inhuur moet fors worden teruggebracht: in 2024 lag die nog op ruim 15% van de personeelskosten.
“Het aantal ambtenaren bij departementen wordt verminderd. Ook het aantal voorlichters en woordvoerders gaat verder omlaag. (…) We willen minder externe inhuur. Deze overschrijdt jaarlijks de norm van 10% van de totale personeelskosten; in 2024 was dat ruim 15,4% (circa €3 miljard).” (p.91)
Naast een kleinere en efficiëntere rijksoverheid wil NSC vooral ook een cultuurverandering in het bestuur. De partij stelt dat de overheid te vaak in modellen en cijfers denkt, terwijl burgers het gevoel hebben niet gehoord te worden. NSC pleit voor meer inhoud, open debat en het centraal stellen van waarden en burgers in plaats van korte termijn-ophef.
“De overheid hoort er te zijn voor iedereen: dienstbaar, betrouwbaar en gericht op het algemeen belang. (…) De doorgeslagen managementcultuur ziet alleen cijfers en niet de mensen achter die getallen.” (p.18)
Een ander belangrijk punt is de manier waarop de overheid opdrachten verstrekt. NSC wil dat aanbestedingen niet alleen om de laagste prijs gaan, maar ook maatschappelijke waarde, lokale verankering en duurzaamheid meewegen. Zo krijgen mkb’ers en lokale ondernemers een eerlijkere kans bij overheidsopdrachten.
“We herzien de Aanbestedingswet zodat mkb-bedrijven en lokale ondernemers een eerlijke kans krijgen. Bij overheidsopdrachten telt niet alleen prijs, maar ook lokale verankering, maatschappelijke waarde en duurzaamheid wegen mee.” (p.50)
Digitalisering is voor NSC zowel een kans als een risico. De partij wil een toegankelijke overheid die digitaal goed functioneert, maar zonder burgers uit het oog te verliezen. Er moet één ministerie voor Digitale Zaken komen en een centraal portaal waar burgers de overheid kunnen bereiken. Algoritmes en modellen moeten aan hoge, transparante standaarden voldoen en burgers moeten zeggenschap krijgen over hun eigen data.
“We pleiten daarom voor een Ministerie van Digitale Zaken en Staatsmodernisering naar Duits voorbeeld.” (p.80)
“Het gebruik van algoritmen en automatische beoordelingen kan leiden tot ernstige en onherstelbare fouten. We komen met een verplichte wetenschappelijke standaard voor het gebruik van modellen, rekeninstrumenten en algoritmen door de overheid. Deze standaard moet openbaar en navolgbaar zijn.” (p.80)
Ook wil NSC dat de overheid haar digitale autonomie versterkt en minder afhankelijk wordt van buitenlandse cloudbedrijven. Er komt meer aandacht voor cybersecurity, privacy en het lokaal opslaan van data.
“De risicovolle afhankelijkheid van de Nederlandse overheid van de Amerikaanse cloud moet daarom met spoed worden afgebouwd. In ICT-aanbestedingen moet onze digitale autonomie zwaarder meewegen.” (p.80)
Het ondernemersklimaat
Wat zijn de financiële en praktische voorwaarden om te kunnen ondernemen? We kijken naar belastingdruk, zelfstandigenaftrek, administratieve lasten, toegang tot financiering en hoe de partij aankijkt tegen ondernemen in het algemeen. Belangrijk voor iedereen die onderneemt, van zelfstandig professional tot directeur-grootaandeelhouder (DGA)
NSC ziet het midden- en kleinbedrijf en familiebedrijven als de ruggengraat van de economie. Deze bedrijven zorgen voor het grootste deel van de werkgelegenheid en zijn diepgeworteld in hun regio. Tegelijkertijd ervaren zij onevenredig veel regeldruk en hoge lasten. NSC wil de voorwaarden scheppen waarin mkb’ers en familiebedrijven weer kunnen groeien, met minder administratieve verplichtingen en een eerlijk speelveld tegenover grote investeerders.
“Het midden- en kleinbedrijf (mkb) en familiebedrijven zijn de ruggengraat van de Nederlandse economie. (…) We willen de voorwaarden creëren waarin deze bedrijven kunnen groeien, in plaats van tegengewerkt te worden.” (p.50)
Concreet stelt de partij maatregelen voor zoals het verminderen van administratieve lasten, het terugbrengen van de loondoorbetalingsplicht bij ziekte naar één jaar voor kleine bedrijven, en het aanpassen van fiscale regelingen zodat de continuïteit van familiebedrijven beter wordt beschermd.
“Het moet aantrekkelijker worden voor kleine werkgevers om mensen in vaste dienst te nemen. We willen daarom minder administratieve lasten voor mkb’ers, onder meer door bestaande prikkels tegen het licht te houden en bij nieuwe wetgeving een mkb-uitvoeringstoets in te voeren.” (p.50)
“De fiscale Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) spitsen we toe op datgene waarvoor zij bedoeld is: het waarborgen van de continuïteit van familiebedrijven die van waarde zijn voor Nederland.” (p.50)
Daarnaast wil NSC de toegang tot financiering verbeteren, onder andere via non-bancaire mogelijkheden zoals crowdfunding en kredietunies. Ook mkb’ers moeten een kans krijgen bij aanbestedingen, waarbij niet alleen prijs telt maar ook maatschappelijke waarde en duurzaamheid.
“Omdat de grote banken vaak niet thuis geven als het mkb geld wil lenen, bevorderen we de toegang tot non-bancaire financiering zoals crowdfunding, kredietunies en de microfinanciering.” (p.50)
Naast steun voor het mkb wil NSC een sterker vestigings- en innovatieklimaat. Ondernemers moeten kunnen rekenen op voorspelbare regels, goede infrastructuur en een overheid die innovatie stimuleert. Daarom pleit NSC voor een nationale groeimarktenstrategie, een investeringsbank voor sleuteltechnologieën en een industrieakkoord met sectoren en regio’s.
“Een sterk vestigingsklimaat en industriebeleid zijn voorwaarden om onze economie ook in de toekomst te laten groeien. Ondernemers investeren alleen in Nederland als de overheid voorspelbaar is, de regels helder zijn en de infrastructuur goed geregeld is.” (p.51)
“Voor langjarige innovatie en doorgroei richten we een Nationale Investeringsbank op. (…) Met de Nationale Investeringsbank leggen we een stevige basis voor risicodragende investeringen in sleuteltechnologieën zoals chips, AI en biotech.” (p.51)
Bekijk hier het volledige verkiezingsprogramma van het NSC
⚠️ Let op: deze blog is geen stemadvies. In deze reeks lichten we uitsluitend drie thema’s uit die relevant zijn voor zelfstandige professionals in de publieke sector: zzp-beleid, de rol van de overheid en het ondernemersklimaat. Dit is slechts een klein deel van het volledige verkiezingsprogramma. We moedigen iedereen aan om zich breder in te lezen en zelf een weloverwogen keuze te maken.
Verkiezingsprogramma’s van andere partijen
Hieronder kun je de OverheidZZP verkiezings updates van de 14 andere partijen vinden. Bezoek ook de bijbehorende posts op onze LinkedIn om de reacties van mede-ondernemers te lezen en mee te gaan in gesprek! Klik hiervoor op het LinkedIn logo.
Bekijk hier alle 500+ openstaande opdrachten bij de overheid (ZZP & deta) en reageer direct!
Wij houden je ook op de hoogte via onze nieuwsbrief en LinkedIn pagina.
