Het kabinet heeft op 1 oktober 2026 de Zelfstandigenwet gepresenteerd. De wet moet zzp’ers en opdrachtgevers vooraf duidelijkheid geven over wanneer je als zelfstandige mag werken. De wet heeft een beoogde ingangsdatum van januari 2028.
In de markt, maar vooral in het publieke domein zorgde de onzekerheid rond de wet DBA de afgelopen jaren helaas voor terughoudendheid bij het inhuren van zelfstandigen.
Wat betekent dit voor jou?
Deze 2 toetsen bepalen of je zelfstandig werkt
De nieuwe Zelfstandigenwet werkt met twee toetsen, de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets.
De Zelfstandigentoets
Deze toets kijkt naar jou als ondernemer. Heb je de basis op orde? Hierbij telt onder meer:
- Je bent ingeschreven bij de KVK en je factureert zelf
- Je werkt voor meerdere opdrachtgevers. Dit gaat naar verluid om minimaal 3 opdrachtgevers in de afgelopen 2 jaar
- Je hebt voorzieningen getroffen tegen de risicos die je als ondernemer loopt (denk aan arbeidsongeschiktheid, ziekte, pensioen en (bedrijfs- of beroepsaansprakelijkheid)). Hieraan moet je een minimumbedrag besteden
De Werkrelatietoets
Deze toets kijkt naar je rol en zelfstandigheid binnen de opdracht. Werk je binnen deze opdracht echt als zelfstandige? Dit betekent onder andere:
- Jij en de opdrachtgever spreken af dat jullie als zelfstandigen samenwerken
- Jij bepaalt hoe je het werk uitvoert, en in principe ook waar en wanneer
- Je werkt voor eigen rekening en risico
Voldoe je aan beide?
Wie aan beide toetsen voldoet en in de praktijk ook echt zo werkt, komt in een zogeheten ‘veilige haven’. Jij en de opdrachtgever weten dan vooraf dat je als zelfstandige aan de slag kunt. Voldoe je niet, dan is duidelijk wat je moet aanpassen of waarom je niet aan de toetsen voldoet.
Bewijzen kan via een nieuwe modelovereenkomst die afgegeven zal gaan worden door je accountant of boekhouder. Het is niet verplicht met een modelovereenkomst te werken. Je mag het bewijs ook zelf aanleveren als erom wordt gevraagd. Het is nog niet besloten of er een aparte toetsingscommissie komt.
Let op: sinds 2025 handhaaft de Belastingdienst strenger op schijnzelfstandigheid. Die handhaving zal ook na de invoering van de Zelfstandigenwet blijven bestaan.
Wat betekent dit voor jou als zelfstandige en voor opdrachtgevers?
Voor zelfstandigen
- Meer zekerheid vooraf. Wanneer je aan de criteria voldoet, hoef je niet meer af te wachten hoe een opdrachtgever of de Belastingdienst jouw situatie beoordeelt.
- Let op lange interimopdrachten. Werk je 2 jaar lang bij 1 opdrachtgever, dan kan de eis van meerdere opdrachtgevers knellen. Hoe dit precies uitpakt moet nog blijken uit de uitwerking van de wet.
- Je dient je basis op orde te hebben. Hier zitten kosten in die je mogelijk nu (nog) niet hebt. Houd rekening met het (nog te bepalen) minimumbedrag voor voorzieningen.
Voor opdrachtgevers
- Duidelijke criteria maken het ‘makkelijker’ om zelfstandigen in te huren, zonder mogelijk risico op naheffingen.
- Het kabinet wil ook voorkomen dat zelfstandigen worden gedwongen via een intermediair te werken, puur om risico’s af te schuiven. Daar zit voor ons het verschil. OverheidZZP is er niet om risico’s weg te poetsen, maar om de juiste professional snel en met een grote kans van slagen bij de juiste opdracht te krijgen. Met ruim 10.000 professionals in ons netwerk en gemiddeld zo’n 700+ openstaande opdrachten.
Wat kun je nu al doen?
Hoewel de wet pas in januari 2028 ingaat, kun je je al voorbereiden. Check je basis: KVK-inschrijving, eigen facturen en houd een overzicht bij van je opdrachtgevers van afgelopen 2 jaar. Houd hier ook rekening mee met verlengingen, urenuitbreidingen etc. Zorg dat je serieus investeert in je zelfstandig ondernemerschap (AOV/Arbeidsongeschiktheid/ziekte, pensioen en aansprakelijkheid onder andere). Leg in contracten vast dat je zelf bepaalt hoe, wanneer en waar je werkt. Hiervoor kan de modelovereenkomst worden gebruikt.
Praat mee: het wetsvoorstel ligt tot en met 29 oktober 2026 in internetconsultatie. Iedereen kan daar reageren.
Wij denken graag met je mee!
Zelfstandig werken zit in ons DNA, niet voor niets heten we OverheidZZP. Geeft de opdrachtgever aan dat een opdracht geschikt is voor zelfstandigen, dan helpen we je graag aan de opdracht als zelfstandige/DGA. En wil je toch liever in loondienst? Dat kan altijd, met een tijdelijk dienstverband bij ons.
Veelgestelde vragen
Wanneer gaat de Zelfstandigenwet in? De beoogde ingangsdatum is januari 2028. Tot die tijd gelden de huidige regels.
Vervangt de Zelfstandigenwet de Wet DBA? De wet moet de onduidelijkheid wegnemen die rond de Wet DBA is ontstaan. Wie niet aan de nieuwe criteria voldoet, valt terug op de regels die nu al gelden.onder mee
Moet ik verplicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten? Je dient een minimumbedrag te besteden aan voorzieningen tegen ondernemersrisico’s, zoals arbeidsongeschiktheid, ziekte, pensioen en aansprakelijkheid. Hoe je dat invult, bepaal je voor zover nu bekend zelf.
Hoe toon ik aan dat ik in de veilige haven zit? Via een modelovereenkomst van je boekhouder of accountant. Dat is niet verplicht: je mag het bewijs ook zelf leveren.
Blijft de Belastingdienst handhaven op schijnzelfstandigheid? Ja. De strengere handhaving blijft ook na invoering van de wet bestaan.
Wij houden je via deze pagina op de hoogte van eventuele ontwikkelingen.
Bekijk hier alle 700+ openstaande opdrachten bij de overheid (ZZP & deta) en reageer direct!
Wij houden je ook op de hoogte via onze nieuwsbrief en LinkedIn pagina.
De informatie in dit artikel is met zorg samengesteld, maar uitsluitend bedoeld voor algemene informatiedoeleinden. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Raadpleeg voor de meest actuele en officiële informatie de websites van de overheid en de Belastingdienst. De auteur is niet aansprakelijk voor eventuele onjuistheden, onvolledigheden of gevolgen van het gebruik van deze informatie. Neem bij twijfel of specifieke vragen contact op met een deskundige of de desbetreffende instantie.
Bronnen:
